"ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ҮР АШИГ - II " ТӨСӨЛ

A- A A+


Photo

Нэг.   Төслийн товч танилцуулга

            Монгол Улсын Засгийн Газар, ХБНГУ-ын Засгийн Газар хоорондын Хөгжлийн бодлогын хамтын ажиллагааны 2010 оны хэлэлцээрээр, ХБНГУ-ын Засгийн газраас санхүүгийн хамтын ажиллагааны хүрээнд Монгол улсад нийт 8,5 сая хүртэлх еврогийн урт хугацааны, хөнгөлөлттэй зээлийг Улаанбаатар хотын Дулааны IV Цахилгаан Станц ТӨХК-ийн эрчим хүч үйлдвэрлэх, үр ашгийг нь  нэмэгдүүлэх зорилготой  “Эрчим хүчний үр ашиг-II” төсөлд олгохоор шийдвэрлэсэн.

       Энэхүү зээлтэй холбоотойгоор Монгол Улсын Засгийн газар, ХБНГУ-ын Сэргээн босголт, зээлийн банк хооронд 2012 оны 1-р сарын 20-ны өдөр байгуулсан “Эрчим хүчний үр ашиг-II” төслийн Зээлийн болон төслийн хэлэлцээр,  2012 оны 3-р сарын 20-ны өдөр байгуулсан “Санхүүгийн хамтын ажиллагааны тухай Монгол Улсын Засгийн газар, ХБНГУ-ын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээр”-ийг 2012 оны 5-р сарын 18-нд Монгол улсын УИХ  соёрхон баталж хуульчилсан юм.

        Төслийн хүрээнд сүүлийн үеийн дэвшилтэт шинэ  технологи болох тоног төхөөрөмжүүдийг нийлүүлэх, суурилуулах ажлыг 3 багц болгон олон улсын нээлттэй тендерээр гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулж хэрэгжүүлэхээр заасан юм. Үүнд:

     1-р багц:Турбины конденсаторын хоолойг ажиллагааны явцад нүхтэрсэн бөмбөлгөөр цэвэрлэх технологи бүхий тоног төхөөрөмжийг турбогенератор 1,2,3,4,5,6-д суурилуулах, хөргөлтийн усны Д-1600 мм голчтой  4ш ерөнхий шугам тус бүр  дээр автомат ажиллагаатай  шүүлтүүр тавих,

    2-р багц:Зуухны тэжээлийн усны  насосын (4мВт) чадал бүхий хөдөлгүүрийг  хувьсах хурдны хөтлүүрт шилжүүлэх, 

    3-р багц: Станцын дотоод циклийн ус бэлтгэл буюу зуухны нэмэлт усыг  эсрэг-осмос болон  цахилгаан деанизацийн аргаар цэвэршүүлэх технологи бүхий иж бүрэн тоноглолыг суурилуулах, мөн түүнчлэн зуухны нөөц усны 2ш бакны          (БЗК-1,2)  эзэлхүүнийг ихэсгэж  иж бүрэн шинэчлэх зэрэг  ажлуудорсон

                                                                                                    

   Хоёр. Төслийн 1-р багцын хэрэгжилт

     Төслийн 1-р багцын гүйцэтгэгчээр ХБНГУ-ын TAPROGGE Gesellschaft mbHкомпани шалгарч барилга угсралтын ажлыг 2014 оны 11-р сарын 4-нд дуусгаж ажиллагаанд залгасан ба одоогийн байдлаар тасралтгүй хэвийн ажиллажбайна. 1-р багцын туслан гүйцэтгэгчээр Монголын “РЭМ”  компани ажилласан.

    

Зураг-3

Насос станц №1,2-ын хөргөлтийн усны  1600 тт-ийн диаметертэй  4ш шугам дээр  тавигдсан өөрийгөө цэвэрлэх автомат ажиллагаатай  4ш  шүүлтүүр, хяналт удирдлага

 Зураг-4    

  Турбогенератор 1-7 дээр тавигдсан конденсатор цэвэрлэгээний тоноглолууд

 

Гурав.Төслийн  3-р багцын хэрэгжилт

Төслийн 3-р багцын гүйцэтгэгчээр БНХАУ-ын   GuodianFutong Science & Technology Development Co., Ltd  “NARI Group Corporation” шалгарч барилга угсралтын ажлыг 2014 оны 7-р сарын 4-нд дуусгаж ажиллагаанд залгасан ба 1 жил 6 сар тасралтгүй хэвийн ажиллаж байна.

                 

                 

 

Ус бэлтгэлийн  эсрэг осмосын систем ба ХЦ-ийн удирдах щитний  ерөнхий байдал. 2014 оны 7-р сарын 4-ний өдрөөс системийг ашиглаж эхэлсэн.

 

Зуухны нөөц усны бак №.1,2

Хуучин ашиглаж байсан 1000 м3-ийн 2ш бакийг шинэчлэн,  1700 м3  эзэлхүүнтэй  болгож  шинэчлэсэн.(2013-2014он). Дээрх 2  бакны химийн  хамгаалалтыг 2015 оны 6-р сард бүрэн хийж гүйцэтгэв.

 

                                 ТӨСЛИЙН ҮР ДҮН, ҮР АШГИЙН ТООЦОО(Багц-1)

     2014 онд эргэлтийн усны шугамын 2 шүүлтүүр, конденсаторын цэвэрлэгээний системийг ТА №1÷6-д суурилуулж ашиглалтанд оруулсан.  2015 оны 8-р сард шинэ ТА №7-ийн конденсаторын цэвэрлэгээний төхөөрөмжийг угсарч суурилуулан ажилд залгаснаар төслийн 1-р багцын ажлыг бүрэн хэрэгжүүлсэн. Төслийн 1-р багцын Гүйцэтгэгчээр ХБНГУ-ын “Тапрогге” ХХК ажилласан.

     Төслийг хэрэгжүүлснээр хүн хүч, хөдөлмөр, цаг хугацаа их зарцуулдаг, үр дүн багатай конденсаторын цэвэрлэгээний дулааны, химийн, механик хуучин аргуудыг бүрэн халж, ажиллагсдын механик ажлыг хөнгөвчилсөн, байгаль орчинд ээлтэй, үр ашигтай технологийг нэвтрүүлж чадлаа.

         

Т-100 турбины встроенний пучок, ТА №5-ын конденсаторын усны камерт хуримтлагдсан хогийг харуулав.

      Эргэлтийн усанд агуулагдах механик хольцыг шүүх эргэлтийн усны фильтрийн системийг суурилуулсны үр дүнд турбины конденсаторуудын трубны систем томоохон ширхэгтэй механик зүйлсээр бохирдох байдал бүрмөсөн арилсан. Эргэлтийн усны фильтр суурилуулахаас өмнө конденсаторын трубны системийг турбин зогссон үед болон ажиллаж байхад цэвэрлэх шаардлага байнга гарч энэ ажилд хүн хүч, цаг хугацаа ихээхэн зарцуулдаг байсан. Энэхүү цэвэрлэгээний ажиллагаа нь жил ирэх бүр өсөн нэмэгдэж байсан юм. 2013 онд вакуумыг сайжруулахын тулд конденсаторын гар механик цэвэрлэгээг ээлжийн ажилчдын болон засварчдын хүчээр 121 удаа хийсэн  бөгөөд энэ нь 2012  оны үзүүлэлтээс 36 –аар өссөн байна. Харин 2014 онд эхний найман сарын байдлаар 130 удаа цэвэрлэх ажлыг гүйцэтгэсэн ба мөн оны 8-р сараас эргэлтийн усны фильтрийн төхөөрөмж бүрэн хэмжээгээр ажиллаж эхэлсэн тул цэвэрлэх ажиллагааны тоо эрс буурч 2014 оны 9-р сараас цэвэрлэх шаардлагагүй болсон.

    Эргэлтийн усны фильтр суурилуулахаас өмнө ээлжийн ажиллагсад нь шөнийн бага ачааллын үед турбины ачааллыг хасч конденсаторыг ээлжлэн таслаж, конденсаторын самбар дээр тогтсон, трубаны амыг тагласан, труба дотор гацсан элдэв төрлийн хогийг цэвэрлэх арга хэмжээг авч байсан. Ингэснээр эргэлтийн усны зарцуулалт өсч вакуум тодорхой хугацаанд дээшилдэг байлаа. Гэвч ажиллаж байгаа турбины конденсатор дотор халуун байдгаас аюулгүй ажиллагааны хувьд эрсдэл өндөр, богино хугацаанд хийх шаардлагатай байдаг тул цэвэрлэгээний чанар муу, тоноглолын найдвартай ажиллагаа буурдаг, конденсаторыг таслахад тодорхой хэмжээний ус хаягддагаас техникийн усны зарцуулалтыг нэмэгдүүлдэг зэрэг сөрөг үзүүлэлтүүд их байдаг байсан.

Эргэлтийн усны шүүлтүүрт баригдан  гарч ирсэн хог, хаягдал, 2015 он

     Эргэлтийн усны фильтрийн төхөөрөмжийг ашиглаж эхэлснээр эдгээр сөрөг үр дагаварууд, хүндрэлүүд үүсэх нөхцлийг арилгаж чадсан.

 

Он

Механик цэвэрлэгээний төрөл

Зогсолтоор

Бага ачаалалтай үед

Сүмбэдэж

Нийт

1

2012

20

63

2

85

2

2013

47

74

8

121

3

2014 оны эхний 8 сард*

8

126

8

142

Хүснэгт №1 (Турбины конденсаторыг гар аргаар цэвэрлэсэн тоо хэмжээ)

[*2014 оны 9-р сараас механик цэвэрлэгээ хийх шаардлагагүй бопсон]

    Турбины конденсаторыг 2012-2014 оны хугацаанд жилд дунджаар 116 удаа гар аргаар цэвэрлэсэн байдаг. Бөмбөлгөн цэвэрлэгээний системийг суурилуулсанаар дээрх хэмжээний механик цэвэрлэгээг хийх шаардлагагүй болсныг тооцож үзвэл жилд ойролцоогоор 1,26 тэрбум төгрөгийн зардлыг хэмнэх тооцоо гарч байгаа юм.

(ПТ-80:®58 *5.237.828=303,8 сая ₮;Т-100:®58*16.526.728=958,6сая ₮)

Т-100 турбины конденсаторын труба хоолойг даралттай усаар буудан угааж, мөн сүмбэдэх аргаар цэвэрлэж байгаа нь, 2013 он

2012 онд турбины конденсаторыг сүмбэдэх, угааж цэвэрлэх үед зарцуулж байсан хөдөлмөр, түүний үнэлгээг ойролцоогоор тооцсоныг доорхи хүснэгтэд харуулав.

 

 

ПТ-80/100-130

Т-110/120-130

Ажилбар

Хүн

цаг

Хүн/цаг

Хүн

цаг

Хүн/цаг

1.     

Конденсаторын хавтас авах

4

6

24

12

5

60

2.     

Шат тавцан барих

4

6

24

8

8

64

3.     

Труба хоолойг сүмбэдэх

6

483,33

2.900

12

783,33

9.400

4.     

Труба хоолойг усаар угаах

3

16

48

6

16

96

5.     

Конденсаторын хавтас авах

4

8

32

12

8

96

6.     

Нийт хүн цаг

3.040

9.592

7.     

3-р зэргийн засварчины цаг зэргийн хөлс 1722,97 ₮ тул

5.237.828,8 ₮

16.526.728,24 ₮

 

Хүснэгт №2 (Турбины конденсаторын нэг удаагийн гар цэвэрлэгээний дундаж зардал)

[Энд нэг хоолойг сүмбэдэхэд 5 мин зарцуулна. ПТ-80/100-130 турбины конденсаторт 5800ш, Т-110/120-130 турбины конденсаторт 11358 ш хоолойг цэвэрлэнэ гэж тооцсон]

     Ашиглалтын горим ажиллагааны ямар ч нөхцөлд тухайн станцын эдийн засгийн үр ашигтай ажиллагааг хангаж байхаар турбины вакуумыг барьж байх шаардлагатай. Өндөр даралтын турбинууд дээр конденсатор дахь ажилласан уурын даралтыг (РК) тогтоосон хэмжээнээс нь ±0.001 МПа-аар өөрчлөхөд турбины ажлын чадал дунджаар (хэвийн чадлаар тооцоход) 0.5% -иар өөрчлөгддөг буюу вакуумыг 1%-иар бууруулвал турбины уурын хувийн зарцуулалт дундажаар 1.5¸2.5%-иар нэмэгддэг болох нь тогтоогдсон байдаг. Тиймээс аль ч цахилгаан станцад вакуумыг бололцоот дээд түвшинд барих төрөл бүрийн техникийн болон зохион байгуулалтын арга хэмжээг авч хэрэгжүүлдэг билээ. Станцын зураг төсөл болон суурилагдсан тоног төхөөрөмжийн үйлдвэрлэгчийн тодорхойломжийн дагуу ашиглалтын горим ба тоноглолын ажиллагаа хэвийн, конденсатор бохирдолтгүй байх үед вакуумын дундаж хэмжээ Вак=93,6%, вакуум метрийн заалт H=0,836 кгс/см2(83,6 кПа), конденсатор дахь ажилласан уурын абсолют даралт РК=0,057кгс/см2 (5,7 кПа),түүнд харгалзах конденсатын халуун tК=35,1 0С тус тус байх ёстой.       Гэтэл труба хоолойн бохирдлоос хамаарч вакуумын хэмжээ буурах, конденсатын халуун нэмэгдэх улмаар эргэлтийн усны алдагдлаас үүсэлтэй дулааны алдагдал өсөх зэрэг  эдийн засгийн сөрөг үр дагавар гардаг.

     Турбины вакуумын үзүүлэлт  нь 2015 онд өмнөх онуудаас мэдэгдэхүйц сайжирсанд шинээр суурилуулсан конденсаторын нүхтэрсэн бөмбөлгийн систем чухал үүрэг гүйцэтгэсэн болохыг дараах хүснэгтээс харж болно:

 

Тав:   ТУРБИНУУДЫН ВАКУУМ БАРИЛТЫН ХАРЬЦУУЛАЛТ

 2013-2015 ОН

 

 

Сар

Турбины Вакуум барилт          /%-иар/

2015 онд  Вакуум дээшилснээс хэмнэсэн

түлш /тн/

ΔBвак =bэтүг*Qэ*tраб/Qэ

 

2013 он

2014 он

2015 он

ТА-1

88,39

86,43

93,64

1694.00

ТА-2

88,24

87,03

93,05

5835.83

ТА-3

87,16

86,69

92,44

3990.91

ТА-4

88,83

88,54

92,25

3708.01

ТА-5

88,69

87,68

90,92

3337.13

ТА-6

88,55

87,83

91,3

2678.33

ТА-7

 

 

92,32

 

 

 

 

 

 

Дүн

 

 

 

2015 онд нийт 21238тн жишмэл түлшний хэмнэлт гарсан байна.

 

 

                     

Мэдээний төрөл: Төсөл хөтөлбөрүүд

Сэтгэгдэл бичих

Сэтгэгдэл

Салбарын үйлдвэр компаниуд
  • Монгол улсын эрчим хүчний зохицуулах хороо
  • Багануурын дулааны станц
  • Даланзадгадын дулааны цахилгаан станц
  • Цахилгаан дамжуулах үндэсний сүлжээ
  • Дархан сэлэнгийн цахилгаан түгээх сүлжээ
  • Улаанбаатар дулааны сүлжээ
  • Дорнод бүсийн эрчим хүчний систем
  • Эрдэнэт булганы цахилгаан түгээх сүлжээ
  • Дулааны гуравдугаар цахилгаан станц
  • Эрдэнэтийн дулааны цахилгаан станц
  • Налайхын дулааны станц
  • Сэргээгдэх эрчим хүчний үндэсний төв
  • Дулааны хоёрдугаар цахилгаан станц
  • Дулааны дөрөвдүгээр цахилгаан станц
  • Улаанбаатар цахилгаан түгээх сүлжээ
  • Диспетчерийн үндэсний төв ХХК
  • Алтай улиастайн эрчим хүчний систем
  • Багануур зүүн өмнөд бүсийн цахилгаан түгээх сүлжээ
  • Баруун бүсийн эрчим хүчний систем
  • Дарханы дулааны цахилгаан станц
  • Өмнөд бүсийн цахилгаан түгээх сүлжээ
  • Эрчим хүчний хөгжлийн төв
  • Эрчим хүчний эдийн засгийн хүрээлэн